إتان گلبرگ

42

كتابخانه ابن طاووس ( فارسي )

ابن طاووس كمبود اين گونه علما را اين چنين توجيه مى كند كه فاصله زماني زياد با زماني كه مردم تماس مستقيم با أئمة [ ع ] داشته اند سبب چنين كمبودى مى باشد . نظر ابن طاووس درباره معاصرانش ستايش آميز نيست . أو مى گويد امروز تنها كارى كه فقيه مى كند اين است كه پاسخ سؤالات را با تكرار آراء متقدمان مى دهد واين كار ساده‌اى است كه هر كسى مى تواند انجام بدهد . ابن طاووس مى گويد : وى در طي يك سال تحصيل فقه ، بيش از همشاگردىهاى خود ( در حله ) كه تحصيل را چند سال پيش از وى آغاز كرده بودند درس را فراگرفت ، وى مى گويد : سبب اين بود كه اينان هر كدام تنها يك كتاب را مىخواندند اما أو چندين كتاب فقهى را در اختيار داشته كه متعلق به ورام بوده است . ابن طاووس عادت داشت تا شب را بيدار بماند ، وى آنچه كه همشاگردان وى خوانده بودند همه‌اش را خوانده وبا كتابهاى ورام مقايسه مى كرد وفتاواى مختلف مؤلفان متعددى را ياد داشت مى نمود . صبح فردا وى از هم بحثان خود مى خواست تا درباره مسايل فقهى كه أو آنها را فرا گرفته با وى بحث كنند . ( 137 ) گر چه وى تصريح نمى كند اما روشن است كه با معلومات فراوان أو ، آنان در برابرش شانسى نداشتند . اين تمرين أولية در مباحث فقهى ، آمادگى خوبى براي مناظره در زمينه‌هاى ديگر بود . ( 138 ) ابن طاووس مى گويد كه دو سال ونيمى كه به فقه اختصاص داده كافى بوده وديگر نمى خواهد بيش از اين وقتي براي آن بگذارد . وى به فرزند خود مى گويد : اگر مى خواهد فقه بياموزد بايد از شيوه پدر پيروى كند وكتب أبو جعفر طوسي را بخواند واين درسها را زير نظر أستاذ باتقوايى كه براي خدا تدريس مى كند نه براي تدريس ، فرا بگيرد . ( 139 ) وى در إجازات 140 مجددا همان موضع خود را درباره فقه روشن مى كند . أو مى گويد از فقه احتراز كرده وتنها يك كتاب را ( غياث سلطان الورى ) درباره مسايل

--> ( 136 ) . كشف ص 127 . ( 137 ) . همان صص 129 - 130 . ( 138 ) . مق‍ : " polemic " , kohlberg . ( 139 ) . كشف صص 127 ، 129 . ( 140 ) . الإجازات ص 18 / 42 ، روضات 4 / 326 .